Son yıllarda gıda takviyeleri ve bağışıklık sistemini güçlendirici ürünler arasında dikkat çeken kara mürver (Sambucus nigra), Türkiye’nin tarım ve ihracat sektöründeki yükselişiyle adından söz ettiriyor. Halk arasında “melesir”, “patlangaç” veya “mindiraç” gibi isimlerle bilinen bu bitki, doğanın sunduğu bir hazine olarak kendi kendine yetişme özelliğiyle öne çıkıyor. Artan global talep doğrultusunda kara mürver, modern tarım uygulamalarıyla da üretilmeye başlandı.
Kara mürver, nemli toprakları ve bol yağış alan iklimleri seven bir bitkidir. Bu nedenle, Türkiye’nin doğal olarak en yoğun bulunduğu bölge Karadeniz’dir. Rize, Artvin, Giresun ve Sinop gibi illerde, orman altlarında ve su kenarlarında doğal olarak kendiliğinden yetişmektedir. Marmara Bölgesi’nde ise Kırklareli’nin Istranca ormanları ve Sakarya çevresi, bu bitkinin doğal yaşam alanları arasında yer alıyor. Ege Bölgesi’nde, özellikle İzmir’in yüksek kesimlerinde ve Doğu Anadolu’da su kaynaklarına yakın vadilerde de mürver ağaçları gözlemlenmektedir.
Kara mürverin hem çiçeği hem de meyvesi önemli bir şifa kaynağıdır. A, B ve C vitaminleri, lifler ve yüksek oranda antioksidan (antosiyanin) içermesiyle dikkat çeken bu bitki, özellikle ilaç ve gıda takviyesi sektöründe önemli bir ham madde haline gelmiştir. Klinik araştırmalar, kara mürver ekstraktlarının antiviral özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, grip, nezle ve üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı üretilen şurupların, kapsüllerin ve efervesan tabletlerin içerisinde yer almaktadır.
Gıda sektöründe ise kara mürverin meyvelerinden marmelat, reçel, meyve suyu ve çay yapılıyor. Ayrıca, gıda sanayisinde doğal renklendirici olarak da kullanılıyor.
Kara mürverin kilogram fiyatı, ürünün taze toplanması veya kurutulma şekline bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Ağustos ve Eylül aylarında hasat edilip dalından toplanan taze kara mürver meyvesinin kilogram fiyatı 150 TL ile 300 TL arasında alıcı buluyor. Kurutulmuş kara mürverin kilogram fiyatı ise 400 TL ile 700 TL arasında değişirken, beyaz renkli mürver çiçeği formunun kilogramı 500 TL ile 850 TL bandına kadar yükselebiliyor.
Daha önce ilaç ve gıda takviyesi sektöründe kara mürveri yurt dışından ithal eden Türkiye, artık bu alanda kendi üretimini gerçekleştirmeye başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından desteklenen projeler, kadın kooperatifleri ve ziraat mühendisleri sayesinde Sakarya, Balıkesir ve Kastamonu gibi illerde ticari kara mürver bahçeleri kurulmuştur. Bu yerli üretim hamlesi, meyvenin sadece ham madde olarak kalmamasına olanak tanıdı. Türkiye’deki yerli ilaç ve gıda firmaları, ilk yerli kara mürver şuruplarını ve ekstraktlarını üreterek piyasaya sundu. Yerli mürverlerden elde edilen bu takviye gıdalar ve kurutulmuş ürünler, başta Avrupa ülkeleri ve ABD olmak üzere pek çok ülkeye ihraç edilerek ülke ekonomisine önemli bir döviz girişi sağlıyor.
